MCP nedir? Yapay zekâya araç kullandırmanın standart yolu
Model Context Protocol, dil modellerini şirketinizin verisine ve araçlarına bağlamak için ortak bir dil sunuyor. Ne işe yarar, nasıl çalışır, nereden başlanır?
Bir dil modeli tek başına yalnızca metin üretir. Stok durumunu bilmez, sipariş açamaz, veritabanınızı sorgulayamaz. Onu işe yarar bir yardımcıya çeviren şey, araçlara erişebilmesidir. Model Context Protocol (MCP) tam olarak bu bağlantıyı standartlaştırır.
Sorun: her entegrasyon ayrı bir iş
MCP'den önce her uygulama, her model için kendi entegrasyonunu yazmak zorundaydı. ERP'niz için bir bağlayıcı, CRM için bir başkası, dosya sistemi için bir üçüncüsü… Model ya da uygulama değiştiğinde iş baştan başlıyordu.
MCP bu tabloyu USB'ye benzer bir düzene çevirir: araç tarafı bir kere sunucu olarak yazılır, onu destekleyen her istemci (sohbet uygulaması, kod editörü, kendi ajanınız) kullanabilir.
Üç temel kavram
| Kavram | Ne sağlar | Örnek |
|---|---|---|
| Araçlar (tools) | Modelin çağırabildiği işlemler | siparis_olustur, stok_sorgula |
| Kaynaklar (resources) | Modelin okuyabildiği veriler | Bir dosya, bir tablo, bir rapor |
| İstemler (prompts) | Hazır görev şablonları | "Bu sözleşmeyi özetle" |
Bir araç nasıl tanımlanır?
Araç, adı, açıklaması ve girdi şemasıyla tanımlanır. Model açıklamayı okuyup aracı ne zaman çağıracağına kendisi karar verir:
{
"name": "stok_sorgula",
"description": "Ürün koduna göre depolardaki güncel stok miktarını döner.",
"inputSchema": {
"type": "object",
"properties": { "urunKodu": { "type": "string" } },
"required": ["urunKodu"]
}
}
Açıklama burada süs değildir: model aracı yalnızca açıklamasından tanır. Belirsiz açıklama, yanlış çağrı demektir.
Kurumsal tarafta dikkat edilecekler
- Yetki: Sunucu, modeli çalıştıran kullanıcının yetkisiyle sınırlı olmalı. Model "her şeyi görebilen" bir servis hesabıyla çalışmamalı.
- Yazma işlemleri: Sipariş açmak, kayıt silmek gibi geri alınamayan işlemler için insan onayı adımı koyun.
- Kayıt: Hangi araç, hangi girdiyle, kimin adına çağrıldı? Bunu baştan loglayın.
- Küçük başlayın: Önce salt okunur iki üç araç; değer görüldükçe genişletin.
Nereden başlamalı?
En çok sorulan üç soruyu seçin ("şu siparişin durumu ne?", "bu üründen kaç adet var?", "dünkü ciro ne?") ve bunlara cevap veren salt okunur bir MCP sunucusu yazın. İlk gün işe yarar, risk taşımaz ve ekibin konuyu öğrenmesi için en hızlı yoldur.
Yorumlar (0)